‘Veerkrachtig erfgoed’ was dit jaar het thema van Open Monumentendag. In de Jozefkerk organiseerden we een informatiemarkt rond duurzaamheid, energiebesparing en het herbestemmen van monumenten. Er waren stands van het Asser Energieloket, de Bond Heemschut, de Monumentenwacht Drenthe, het Nationaal Restauratiefonds en de Stichting Drents Monument.
Uiteraard maakten ook veel bezoekers van de gelegenheid gebruik om in de Jozefkerk rond te kijken. Er was onder andere een presentatie over de bouw en restauraties van de kerk. Traditiegetrouw bespeelde organist Wietse Meinardi enkele malen het prachtige Van Dam-orgel van de Jozefkerk.
Foto boven: Jan Bos
Foto onder: Henk Jan Lutgert
HOOFDINGENIEUR C.J. SPAAN BOUWDE DE JOZEFKERK
Het ruimtegebrek in de voormalige Abdijkerk aan de Brink was zo groot dat de Hervormde gemeente in 1841 in een brief aan koning Willem II schreef dat hun kerk ‘niet een weinig, maar zeer veel te klein geworden is’. Een deel van de gemeenteleden vermeed de diensten en het gevaar van ‘verwildering en toeneming in zedeloosheid’ lag volgens de kerkvoogden op de loer.
In 1845 viel het besluit om op de hoek van de Beilerweg en de laan naar het Asserbos een nieuwe kerk te bouwen. Opdracht om de kerk te ontwerpen kreeg Hoofdingenieur C.J. Spaan van Waterstaat en Publieke Werken.
Sinds 1824 waren vele jaren niet de kerkelijke gemeenten zelf, maar was de overheid verantwoordelijk voor de bouw van kerken in Nederland. Het betekende meteen ook dat kerkgenootschappen flinke rijkssteun bij het bouwen van nieuwe kerken kregen.
Het toezicht op de bouw kwam in handen van de ingenieurs van het ministerie van Waterstaat. Vaak ging hun bemoeienis echter veel verder en was Waterstaat van het begin af nauw bij de plannen betrokken. Ook ingenieur Spaan, die de nieuwe Asser kerk ontwierp, was in dienst van Waterstaat.
De nieuwe kerken werden in de eerste helft van de negentiende-eeuw in neoclassicistische stijl gebouwd. Deze wordt vanwege de betrokkenheid van de ingenieurs van Waterstaat vaak aangeduid als Waterstaatsstijl.
De Asser Jozefkerk is een fraai voorbeeld van de Waterstaatsstijl met allerlei kenmerken van gebouwen uit de klassieke oudheid. De kerk heeft een symmetrische voorgevel met hoge pilasters (zuilen die uit het metselwerk naar voren komen). De middenpartij steekt een stukje naar voren en via de trap loop je door een zuilengalerij de kerk binnen. Boven in de middenpartij zit een fronton, een driehoek die je ook in Griekse tempels ziet. De kerk heeft een toren met een koepeltje bovenin, ook weer met zuiltjes en andere klassieke elementen.
Jozefkerk aan het Kerkplein, foto circa 1920.
(Drents Archief, collectie Van Weydom Claterbos)