Benieuwd hoe het er achter de schermen van een rechtbank aan toegaat? Tijdens Open Monumentendag zet de rechtbank Noord-Nederland in Assen haar deuren wagenwijd open voor het publiek. De rechtbank aan de Brinkstraat heeft een rijke geschiedenis. Aan deze plek is al bijna twee eeuwen een bijzondere geschiedenis verbonden als locatie van de rechtspraak in Drenthe. Kom rondkijken in dit monumentale pand, toen het gebouwd werd het grootste overheidsgebouw in Drenthe.
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND, BRINKSTRAAT 4
BELANGRIJK OM TE WETEN
- De rechtbank is geopend van 10:30 tot 16:00 uur.
- De toegang tot alle activiteiten is gratis.
- Voor enkele activiteiten wordt met tickets gewerkt.
Hier geldt: VOL = VOL. Kom dus op tijd om jouw ticket op te halen!
PROGRAMMA VOOR JONG EN OUD
- Rondleidingen door de zittingszalen en langs het cellencomplex:
• 11.00 uur
• 12.00 uur
• 13.00 uur
• 14.00 uur
• 15.00 uur
Let op: Haal hiervoor op de dag zelf je gratis ticket in de rechtbank! - Nagespeelde strafrechtrechtszittingen:
• 11.00 uur
• 13.00 uur
• 15.00 uur
Na afloop kun je in gesprek gaan met de rechter.
Let op: Haal hiervoor op de dag zelf je gratis ticket in de rechtbank! - Tentoonstelling met tekeningen van rechtbanktekenaar Heleen van den Broek.
Heleen maakt tijdens de nagespeelde zittingen ook tekeningen. - De hele dag zijn in de rchtbnk activiteiten voor kinderen.
Je kunt in toga op de foto. Je kunt geschminkt worden. Er is een speurtocht door het gebouw.
LEZINGENPROGRAMMA
In samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen zijn er de hele dag lezingen over recht en rechtspraak:
- 11.00 uur: Andrea Gerding over de Nederlandse rechtsstaat
- 12.00 uur: Sietske Dijkstra over de ruimte die rechters hebben om hun mening te uiten
- 13.00 uur: Sam Maasbommel over de invloed van ontwikkelingen als algoritmen en opiniepeilingen op de democratie
- 14.00 uur: Jaap Dijkstra over hoe democratie en rechtsstaat met elkaar verbonden zijn
- 15.00 uur: Chris Beuker over het werk van de rechter-commissaris
Zie voor het complete programma op 12 september de website van de rechtbank Noord-Nederland
Openingsfoto: Gertjan Smit
ADRIAAN KOMMERS BOUWDE EEN 'PALEIS VAN JUSTITIE'
Hoofdingenieur Cornelis de Beer maakte als hoofd van de Waterstaat in Drenthe in de jaren dertig van de negentiende eeuw verschillende ontwerpen voor een nieuwe rechtbank aan de Brinkstraat in Assen. Tot dan toe hield de rechtbank zitting in het Provinciehuis. Het ministerie van Binnenlandse Zaken, die de bouw moest betalen, hield de plannen van De Beer echter steeds tegen, vooral omdat de bouw veel te duur werd.
Ir. Adriaan Kommers (1786-1854) was opvolger van De Beer bij de provincie. Zijn neoclassicistische ontwerp haalde in 1837 de eindstreep wel. Het plan van Kommers leek overigens sterk op dat van zijn voorganger.
De middenpartij met de vier kolossale ionische pilasters en het fronton lijkt van de rechtbank een tempel van Vrouwe Justitia te maken. (Pilasters zijn zuilen die uit het metselwerk naar voren komen. Het fronton is de driehoek boven in de gevel.)
Op het fronton zie je in gouden letters SINE JUSTITIA NULLA LIBERTAS, ofwel: Zonder gerechtigheid geen vrijheid. Eronder staat het jaartal 1840. Toen het Asser rechtbank in dat jaar in gebruik werd genomen, was het het grootste overheidsgebouw in Drenthe, een waar 'Paleis van Justitie'.
Tegelijkertijd werd achter de rechtbank een ‘Huis van Verzekering en Arrest’ gebouwd met een eigen ingang aan de kant van de Brink. Het gebouw verving de oude gevangenis aan de Kloosterstraat. Achter het poortgebouw stonden twee cellenblokken met een binnenplaats. Het Huis van Bewaring werd in de loop van de tijd verschillende malen uitgebreid.
In 1992 werd het Huis van Bewaring gesloten waarna het cellenblok werd afgebroken. Het maakte in 1995 plaats voor de nieuwe kantoorvleugel van de rechtbank, een ontwerp van architect Wim Quist (1930-2022).
Rechtbank aan de Brinkstraat toen er nog een gracht richting Brink liep, ansichtkaart circa 1910.
(Drents Archief, collectie gemeente Assen)